ABD'ye kotasız ihracat imkanları ve ucuz maliyetler Türk tekstil ve hazır giyimcileri Mısır'a yöneltti.

Türk tekstil ve hazır giyim sektörü temsilcileri, son zamanlarda Mısır'a sürekli seyahatler yapmaya başladı. Bu seyahatler çoğu zaman bir yatırım kararıyla noktalanıyor. Mısır'a şimdiden sadece tekstil ve konfeksiyon sektöründen 25-30 firma yatırım yapma kararı aldı.

Peki Çin ile rekabet etmekte zorlanan Türk tekstil ve hazır giyim sektörüne ucuz girdi olanaklan sağlayan Mısır neden işadamları için yeni rota haline geldi? Bu sorunun cevabı Mısır Hükümeti'nin son dönemlerde girişimciye yönelik yürüttüğü çalışmalarda gizli.

Mısır Hükümeti'nin genel olarak ekonomi politikasında hedefleri, devletin ekonomideki rolünü küçülterek özel sektöre yer açmak, yılda 700 bin kişiye iş imkanı yaratarak, yüzde 10'larda seyreden işsizliği azaltmak, ihracata özel bir önem vererek 2010 yılına kadar ihracatın GSYİH'daki payını yüzde 40'a yükseltmek şeklinde özetlenebilir. Mısır Hükümeti bu doğrultuda pek çok reform programını uygulamaya koydu.
Mısır Yatırım ve Serbest Bölgeler İdaresi (GAFI) Başkan Yardımcısı Neveen El Shafei, Türk-Mısır İş Konseyi Yatırım Semineri'nde yaptığı sunumda, Mısır'da ekonomik durum ve yatırım ortamına ilişkin şu bilgileri verdi:

 

• Mısır'da 2005 yılında yüzde 5 büyüme yaşandı. 2006 yılında yüzde 6 büyüme hedefi belirlendi.
• Enflasyon 2004-2005 döneminde bir önceki yıla oranla yüzde 12 azaldı.

• 2005 yılı Haziran ayı verilerine göre petrol dışı doğrudan yabana sermaye 1.3 milyar artarak, toplam 3.9 milyar dolara ulaştı.

• Vergi reformları çerçevesinde, Kurumlar Vergisi yüzde 42'den yüzde 20'ye, gelir vergisi yüzde 32'den yüzde 20'ye indirildi.

• Gümrük tarifeleri ortalama yüzde 14.6'dan yüzde 9'a düşürüldü.

• Mısır Ulusal Bankası ve Bank Msr dahil olmak üzere alta devlet bankasının yeniden yapılandırılmasına karar verildi.

• Yatırımı artırmak ve kolaylaştırmak amaayla GAFI (Msır Yatarım ve Serbest Bölgeler İdaresi) yeniden yapılandırılarak bir yatırım teşvik birimi haline getirildi.

•  Sanayi bölgesi dışında yapılan yatırımlara düşük altyapı maliyetleri sağlandı.
• Yatırımcıya, ticaret sicili kaydını takiben beş yıl damga vergisi ve diğer ücretlerden muafiyet, Üst Güney Mısır'da ücretsiz
arazi, sanayi projelerinde yüzde 20 vergi oranı, ithal edilen makineye yüzde 0-5 gümrük vergisi uygulamasına geçildi.
• Sanayi bölgelerinde yapılan yatırımlara ise Kurumlar Vergisi'nden muafiyet, düşük altyapı maliyetleri, malların iç pazara satılmaması şartıyla gümrük vergilerinden muafiyet, satış vergisinden muafiyet tanındı. Projenin katma değeri üzerinden alınan vergi ise yıllık yüzde 1 yıllık olarak belirlendi.

• Özel ekonomik bölgelerdeki (SEZ) tüm faaliyetleri için sadece yüzde 10 vergi uygulamasına gidildi.Bu teşvikler doğrultusunda GAFI tarafından yatırım işlemlerinin kolaylaştırılması amaayla 2004 yılında Kahire'de ilk "one stop shop" kuruldu. Amaç, tüm işlemlerin tek ofiste yapılabilmesini sağlamak, ikinci one stop shop 2005 yılında İskenderiye'de kurulmuş olup üç yeni one stop shop daha kurulması işlemleri devam ediyor. 72 saatte şirket kaydı, ti cari sicil işlemleri ve yatırım alanı temini one stop shop'larda gerçekleştirilebilen işlemlerin sadece bir bölümünü oluşturuyor.

• Serbest Bölgeler: Serbest bölgelerde üretim yapan firmaların üretimlerinin yüzde 50'sini ihraç etme zorunlulukları bulunmakta. Bu bölgelerde üretim yapan firmalar ömür boyu gümrük vergisi de dahil olmak üzere tüm vergilerden ve ihracat /ithalatla ilgili tüm düzenlemelerden muaf. Bu bölgelerde üretimin maliyeti oldukça düşük. Elektriğin maliyeti kv/saat başına 3 sent, suyun metreküpü ise 15-28 sent arasında. Endüstri projeleri için yıllık kira bedeli 3.5 dolar/metrekare, diğer projeler için ise 7 dolar.

• Özel Ekonomik Bölgeler (SEZ): Hükümet, ülkeye yabana sermayeyi çekmek üzere bürokratik işlemlerin olmadığı Çin modeli "Özel Ekonomik Bölgeler" kurulmasına karar verdi. Burada üretim yapan şirketler, ihracat yaparken ürünlerini Mısır menşeli olarak gösterebilmekte. Bu bölgelerdeki tüm üretim faaliyetlerinden sadece yüzde 10 kurumlar vergisi alınmakta.

• Nitelikli Sanayi Bölgeleri (QIZ): 2004 yılında Mısır ile ABD arasında imzalanan protokol uyarınca, burada üretim yapan firmaların ürettikleri malı ABD'ye gümrük vergisi olmaksızın sokmalarına izin verilmekte. Anlaşmaya göre burada üretilen mallar en az yüzde 11.7 oranında İsrail girdisi kullanılarak üretiliyor. QIZ'lerdeki üretim maliyetleri ise şöyle: İşçi ücretleri 0.40 dolar/saat, Elektrik 3.0 sent/kv, Su 21.0 sent/metreküp, doğal gaz 2.50 sent/metreküp.

 

Türkiye-Mısır ticari ve ekonomik ilişkileri:

2005 yılında Türkiye'nin Mısır'a ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 45 oranında artarak 471,7 milyon dolardan 685,7 milyon dolara yükselmiştir. İthalatımız aynı dönemde yüzde 3 artarak 254,3 milyon dolardan 262,7 milyon dolara ulaşmıştır.

Mısır'daki Türk tekstil ve hazır giyim firmaları:
Türk firmalarının Mısır'da halen birçok alanda yatırımları bulunurken, Nitelikli Sanayi Bölgeleri'nin (QIZ) oluşumunu takiben yatırıma olan ilgi özellikle tekstil alanında daha da arttı. Türk firmalarının Mısır'da mevcut yatırımlarına bakıldığında, toplam 17 firmanın yaklaşık 60 milyon dolar değerinde yatırım yapmış durumda. Bunlar içerisinde 9 firma tekstil ve konfeksiyon imalatçısı. Kapasite artırımı veya yeni yatırım olmak üzere 6 tekstil ve konfeksiyon firması yatırıma başlamak üzere. Mısır'da fizibilite çalışması yapan 38 firmadan 25'i ise tekstil ve konfeksiyon firmalarından oluşmakta.

Nitelikli Sanayi Bölgeleri:
Mısır'daki Amerikan Ticaret Odası'nın Mayıs 2006 yayınında belirtildiği üzere, Nitelikli Sanayi Bölgeleri Mısır'ın ABD ile ticaretinde önemli bir paya sahip ve Mısır'ın ABD'ye ihracatı 2005 yılında yüzde 62 artarak 2.1 milyar dolar oldu.Bu ihracatın büyük bir bölümü, Aralık 2004'deki QIZ anlaşmasından evvel de ABD'ye ihracat yapmakta olan 100 büyük şirket tarafından gerçekleştiriliyordu.

Mısır Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (MTI), kapsamı genişletmek amacıyla bu ay yeni bir teşebbüste bulunarak QIZ anlaşmasıyla kayıtlı olan 100 büyük şirket dışındaki diğer 350 firmanın da ihracat kabiliyetlerini artırmayı amaçlamakta. Bu program çalışanların eğitimini, altyapı ve teknoloji geliştirmeye yönelik finansman imkanlarının arttırılmasını, danışmanlık hizmetleri ve tasarım kurslarını içeriyor.

Son söz:
Entegre üretim altyapısına, yüksek ve modern kapasiteye, tecrübeye, yaratıcılığa sahip Türk tekstil ve konfeksiyon sektörünün, 2005 yılında kotaların kalkması ile hızla kaybettiği ABD pazarını tekrar kazanabilmesi ve bu önemli pazarda kalıcı olabilmesi için, ABD ile Mısır'ın yaptığı gibi, QIZ (Nitelikli Serbest Bölgeler) anlaşmasının yapılması gecikmeden sağlanmalıdır.