Ekonomi özel sektörün yaptığı 67 milyar dolarlık yatırımın etkisiyle yüzde 6 büyüdü

Türkiye, geçen yıl özel sektörün yaptığı 67 milyar dolarlık yatırımın etkisiyle beklentilerin üzerinde büyüdü. 2006 yılında gayri safi milli hasılada (GSMH) yüzde 6, gayri safi yurtiçi hasılada (GSYH) ise yüzde 6.1 oldu. Böylece Türkiye kesintisiz büyüme sürecini 5 yıla çıkarmış oldu. 5 yıllık büyüme toplamı ise yüzde 43.17 olarak gerçekleşti.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilerine göre, GSMH'de yıllık yüzde 6 büyüme ile 2001'deki yüzde 9.5 küçülmenin ardından üst üste 20 çeyrek yani 5 yıldır büyüme sürdürüldü. Büyüme, 2002'de 7.9, 2004'te 9.9, 2005'te yüzde 7.6 olmuştu. 2006'de yüzde 6 oram çıkınca, 2004'ten sonraki büyümedeki yavaşlama da sürmüş oldu.

1994 yılından bu yana, büyüme olan yıl sayısı 10'a çıktı. Buna karşın, büyüme olan yıllardaki oranın en düşük olduğu üçüncü yıl 2006 olarak belirlendi. 2003'teki yüzde 5.9 rakamı ile birlikte, büyümenin olduğu yıllarda en düşük rakam 1998'de yüzde 3.9 olmuştu. Türkiye, en yükseği 2001'de olmak üzere 1994 ve 1999'de GSMH'de küçülme yaşamıştı.
GSMH'deki büyüme, 5 yıllık kesintisiz büyüme sürecinde dördüncü çeyreklere bakıldığında, en düşük geçen yıl gerçekleşti. Dördüncü çeyrek GSMH'si 2001'de yüzde 12.3 küçüldükten sonra; 2002'de yüzde 11.8, 2003'te yüzde 7.2, 2004'te yüzde 6.6, 2005'te yüzde 10.2 olarak gerçekleşmişti. 2006 dördüncü çeyreğinde ise büyüme yüzde 4.6'da kaldı. GSMH'de, kesintisiz büyümenin yaşandığı 2002-2006 yıllarında, toplam büyüme yüzde 43.17 oldu.

 

GSMH 400 milyar dolar
TÜİK verilerine göre geçen yıl Türkiye'nin GSMH'si cari fiyatlarla 399 milyar 673 milyon doları, GSYH'si de 400 milyar 46 milyon doları bularak rekor kırdı. 2005 yılında GSMH 360 milyar 876 milyon dolar, GSYH de 361 milyar 470 milyon dolar seviyesindeydi. Bu arada GSMH'nin yüzde 17'si geçtiğimiz yıl özel sektör tarafından yapılan 67 milyar dolarlık yatırım kaleminden sağlandı.

Kişi başına gelir 5.500 dolar
Türkiye'de kişi başına milli gelir ise geçen yıl 5 bin 477 dolara yükseldi. Kişi başına gayri safi milli hasıla (GSMH) 2005 yılında 5 bin 8 dolar idi. Cari fiyatlarla kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla da (GSYH) 5 bin 16 dolardan 5 bin 482 dolara çıktı. Böylelikle, geçen yıl bir önceki yıla göre kişi başına GSMH 469 dolar, kişi başına GSYH da 466 dolar artmış oldu.

 

Büyümenin kaynağı yatırımlar
Bu arada büyümede geçen yılın tamamında yakalanan yüzde 6,1'lik gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) rakamına en büyük katkı, özel sektörden geldi. GSYH'nin oluşumuna bakıldığında, 2006 yılında gerçekleşen yüzde 6.1'lik büyümeye en büyük katkı 4 puan ile toplam tüketimden geldi. Bunun 3.4 puanı özel tüketimden, 0.7 puanı ise kamu kesimi tüketiminden oluştu. İkinci en büyük katkıyı yapan kalem ise 3.9 puan ile sabit sermaye yatırımları oldu. Burada, kamunun yatırımları yerinde sayarken, büyümeye negatif ya da pozitif etkisi olmadı. Özel sektör yatırımlarının katkısı ise 3.9 puan olarak hesaplandı. Öte yandan 2006 büyümesinin 0.3 puanı da dış ticaretten geldi. Son 2 çeyrektir net mal ve hizmet ihracatından büyümeye pozitif katkı görülürken, buna gerekçe olarak ihracatın ithalattan hızlı artması gösteriliyor. Son çeyrekteki yüzde 5.2'lik GSYH içinde ise tüketimin etkisi sadece 0.1 puan oldu. Bu rakamla birlikte toplam tüketim büyümeye, 2002 yılının ilk çeyreğinden bu yana en az katkıyı vermiş oldu. Son çeyrekte büyümeyi sırtlayan kalem ise ihracat oldu. Bu dönemde 3 puanlık ihracat katkısından 0.5 puanlık ithalatın negatif etkisi çıkarıldığında, dış ticaretten büyümeye 2.5 puanlık katkı gelmiş oldu.