Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No: 2004/31850
Karar No: 2005/2487
Tarihi: 31/01/2005
Karar Özeti:
Taşeron işçilerinin asıl işçilerle aynı işi yaptıkları, uzmanlık gerektiren ve asıl iş olan soğutma sonu ve bant paketleme işinin taşeron firmalara verildiği, taşeron şirketlerin kuruluş sözleşmesinde bu işin öngörülmediği, asıl kuruluş amaçlarının temizlik işi olduğu, taşeron işçilerinin sendikaya üye olmaları üzerine iş sözleşmelerinin feshedildiği ve davalı gerçek işveren P.A.Ş. nin iş sözleşmeleri sona eren taşeron işçileri yerine aynı gün ve fazla sayıda işçi aldığı anlaşılmaktadır. Belirtilen bu maddi olgulara göre, davalı P.A.Ş. asıl ve gerçek işverendir.
İlgili Mevzuat: 4857 sayılı İş K. md. 2, 18, 19, 20, 21
Yargıtay Kararı:
Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği reddetmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü;
Davalı P.A.Ş. işyerinde diğer davalı alt işveren işçisi olarak, asıl işverenin işçileri ile birlikte aynı işte çalıştığını, davalılar arasında muvazaa ilişkisi bulunduğunu, sendikaya üye olması üzerine iş sözleşmesinin feshedildiğini belirten davacı feshin geçersizliğine, işe iadesine, işe başlatmama tazminatına, boşta geçen süre ücret alacağına ve sendikal tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, emsal davalarda davalı P.A.Ş. ile diğer davalı taşeron şirket arasında muvazaa olgusu kabul edilmesine rağmen, davacının dava dışı taşeron D. Ltd. Şirketi işçisi olduğu, ayrıca giriş tarihine göre 6 aylık kıdeminin bulunmadığı gerekçesi ile davanın husumetten reddine karar verilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, dava muvazaa olgusu nedeni ile gerçek işveren olduğu iddia edilen P.A.Ş. hakkında da açılmıştır. Dosya da ki delillere göre, davalı P.A.Ş.'nin davalı gösterilen M. Ltd. Şirketi yanında, dava dışı D. Ltd. Şirketi ile yaptığı sözleşmelerin muvazaaya dayandığı anlaşılmaktadır. Zira, taşeron işçilerinin asıl işçilerle aynı işi yaptıkları, uzmanlık gerektiren ve asıl iş olan soğutma sonu ve bant paketleme işinin taşeron firmalara verildiği, taşeron şirketlerin kuruluş sözleşmesinde bu işin öngörülmediği, asıl kuruluş amaçlarının temizlik işi olduğu, taşeron işçilerinin sendikaya üye olmaları üzerine, iş sözleşmelerinin feshedildiği ve davalı gerçek işveren P.A.Ş.'nin iş sözleşmeleri sona eren ve taşeron işçileri yerine, aynı gün daha fazla sayıda işçi aldığı, anlaşılmaktadır. Belirtilen bu maddi olgulara göre, davalı P.A.Ş. asıl ve gerçek işverendir. Davanın P.A.Ş. yönünden husumet nedeni ile reddi hatalıdır. Ayrıca kayıtlara göre davacı ilk kez 04.10.2002 tarihinde taşeron davalı M. Şirketi işçisi olarak işe alınmış, aralıksız çalıştırmasını sürdürürken, bu kez dava dışı D. Şirketi işçisi olarak 01.05.2003 tarihinde işe başlatılmıştır. İlk giriş tarihine göre, davacının işyerinde kıdemi 6 aydan fazladır. Davacı asıl ve gerçek işveren P.A.Ş. yönünden iş güvencesi kapsamında kalmaktadır. Davacı işçinin iş sözleşmesinin feshi geçerli nedenlere dayanmadığı gibi, sendikaya üye olması üzerine sendikal nedenle gerçekleştirilmiştir. Feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar vermek gerekmiştir.
4857 sayılı İş Kanununda düzenlenen ve fesih geçersizliğinin sonucuna bağlanan işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücret alacağı, davacının başvurusu ve davalının işe başlatmaması halinde uygulanması gereken tespit niteliğinde hükümler olduğundan, miktar belirtilmeksizin karar altına alınmalıdır. Ayrıca işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti talep olmasa da resen dikkate alınmalıdır. İşe başlatmama tazminatı fesin sendikal nedenle gerçekleştirilmesi nedeni ile 2821 sayılı Sendikalar kanununun 31/6 maddesi uyarınca bir yıldan az olamayacaktır. Keza tespit niteliğindeki bu hüküm nedeni ile karar harcı ve vekalet ücretinin maktu olarak takdiri gerekir.
4857 sayılı İŞ Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Kartal 1. İş Mahkemesinin 25.10.2004 günlü ve 689/668 sayılı kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Davalı M. Ltd. Şirketi yönünden davanın HUSUMET NEDENİ İLE REDDİNE,
3. Davalı P.A.Ş. yönünden DAVANIN KABULÜ ile Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
4. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının sendikal fesih nedeni ile davacının 1 yıllık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
5. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalı P.A.Ş.'den tahsilinin GEREKTİĞİNE,
6. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
7. Davacının yapmış olduğu, 20.00 YTL yargılama giderinin davalı P.A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye
göre 350.000 YTL ücreti vekaletin davalı P.A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, Husumet nedeni ile retten dolayı davalı M. Ltd. Şirketi lehine takdir edilen 350.00 YTL ücreti vekaletin davacıdan tahsiline,
9. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgisine iadesine, kesin olarak 31/01/2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.