Tekstil İşveren - Tekstil dünyasında haberleşme vergileri sorunu

Tekstil dünyasında haberleşme vergileri sorunu

DERGİ - Araştırma
Yazar Prof. Dr. Şükrü KIZILOT, Gazi Üniversitesi İ.İ.B.F Maliye Bölüm Başkanı
Çarşamba, 10 Ekim 2007
I-GİRİŞ Tekstil dünyasında, haberleşme olayı çok önemli. Güne telefonla başlanıp, telefonla bitiriliyor. Bir yandan, işyerindeki sabit telefon, diğer yandan da cep telefonu, gün boyu elden düşmüyor. Böyle olunca, telefon faturalan da kabarık geliyor. Faturaya dikkatle bakıyorsunuz o da ne? Neredeyse konuşma ücreti kadar, vergi ödemişsiniz. "Olmaz böyle şey" demeyin oluyor. Hem de yıllardır böyle... İzleyen sayfalarda, tablolarla birlikte, yabana ülke örnekleriyle açıkladığımız gibi, haberleşme vergisinde "Dünya rekoru" Türkiye'de!.. Haberleşme giderleri, özellikle tekstille uğraşan işletmeler açısından önemli bir maliyet unsuru. Vergiler de bu giderlerin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Aşağıda, bazı yabana ülkelerle de kıyaslamak suretiyle, haberleşme vergileri sorunu, cep telefonuna ağırlıklı olarak yer vermek suretiyle, açıklanmaya çalışılmıştır. II- CEP TELEFONU VERGİLERİ YÖNÜNDEN 50 ÜLKENİN LİDERİ TÜRKİYE Dünya nüfusunun yüzde 80'ini oluşturan gelişmekte olan 50 ülke arasında, cep telefonu kullanımında alınan vergiler yönünden lideriz. Tablo'dan da fark edileceği gibi, Türkiye'de cep telefonu kullanımında ödenen vergiler, 50 ülke ortalamasının 3 katından fazla. Dünya genelinde de rekor yine Türkiye'de!.. 50 ülkenin 35'inde, cep telefonu kullanımında alınan vergi, yüzde 10-20 arasında değişiyor. 50 ülkenin tamamını ele alarak yapılan hesaplamada ise, ortalama vergi yüzde 17.1. Bu arada Çin ve Suriye'de yüzde 3, Nijerya, Malezya ve Angola'da cep telefonundan yüzde 5 vergi alınıyor. TÜRKİYE'DE YÜZDE 56. Cep telefonu kullanımında, Türkiye'de alınan vergilerin toplamı yüzde 56'yı buluyor. Bizden sonra Uganda (% 30), Brezilya (% 28.65) ve Zambia (% 28) geliyor. Bu dört ülkede, cep telefonundan alınan vergilerin dağılımı Tablo-I'de gösterilmiştir. III- TEKSTİLCİNİN CEPTEN "ALO" DEMESİNİN 7 AYRI VERGİSİ VAR Cep telefonuyla konuşabilmek için, "7 ayrı vergi ya da vergi benzeri ödeme" yapılıyor. A- NEDİR BU VERGİLER? 1- Yeni Tesis Sırasında : İlk abonelik kaydı yapılırken, 26 YTL Özel İletişim Vergisi (ÖİV) alınıyor (Gider Vergileri Kanunu Md. 39). 2- Telsiz Ruhsatname Ücreti : İlk abonelikte, 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun 27. Maddesi uyarınca, 10 YTL olarak tahsil ediliyor. 3- Telsiz Kullanım Ücreti : Her yıl 10 YTL olarak, 12 eşit taksitte tahsil ediliyor (2813 S.K. Md. 27). 4- Hazine Payı : İşletmeciler, elde ettikleri brüt gelirin yüzde 15'ini, her ay "Hazine Payı" olarak ödüyorlar. 5- Kurum Masraflarına Katkı Payı : İşletmeciler, elde ettikleri brüt gelirin, onbinde 35'ini "kurum masraflarına katkı payı" olarak ödüyorlar. 6- Özel İletişim Vergisi: Depremin yol açtığı ekonomik kayıpları gidermek amaayla 2002 yılı sonuna kadar uygulanmak üzere "geçici olarak" getirilmişti. İki kez uzatıldıktan sonra, kalıcı hale getirildi (Gider Vergileri Kanunu Md. 39). Verginin oranı : Yüzde 25. Bu vergi, dünyada yalnızca Türkiye'de uygulanıyor. 7- Katma Değer Vergisi : Yüzde 18 olarak uygulanıyor. B-DÜNYA REKORU Tablo Il'de yer alan, 50 ülkeyi kıyaslayan tablo ile birlikte açıkladığımız gibi, cep telefonundan alınan vergiler bakımından, dünya rekoru Türkiye'de!.. Bizde, kullanıa-ların yüzde 56 olarak ödediği vergiler, gelişmekte olan 50 ülkede ortalama yüzde 17.1 idi... AB ülkeleri ile bir kıyaslama yaptığımızda da, Türkiye'deki Vergiler yine AB ortalamasının üç katı. Cep telefonunu, az kullananlarda vergilerin, konuşma bedeline oranı daha yüksek olabiliyor. Bununla ilgili örneklere aboneliğin ilk yılı ve sonraki yıllar itibariyle tabloda yer verilmiştir. Tablodan fark edildiği gibi, özellikle cep telefonunu az kullananlarda, toplam kesintilerin işletmeciye net kalan tutara oranı, ilk abonelikte yüzde 97, sonraki yıllarda yüzde 75 olabiliyor. C- HAZİNE PAYINA DA ÖİV VE KDV Bu arada, dikkati çeken bir başka önemli nokta da AB ülkelerinde cep telefonu ile haberleşmede uygulanmayan "Hazine Payı" ile ilgili... Hazine Payı olayında, kullanım bedelinin yüzde 15'i olarak Hazine'ye aktarılan tutarın, yüzde 25 Özel İletişim Vergisi ile yüzde 18 KDV'sinin de kullanıcı tarafından ödenmesiyle ilgili... Örneğin, 100 YTL'lik konuşma bedelinin, 15 YTL'si "Hazine Payı" olarak Hazine'ye yatırılıyor. Bu pay üzerinden de hem yüzde 25 ÖİV hem de yüzde 18 KDV alınıyor. 2008 yılı Bütçe Tasarısının hazırlandığı şu aylarda, Başbakan'ın daha önce vaat ettiği gibi, özel iletişim vergisi oranının aşağı çekilmesi ve Hazine payı üzerinden ÖTV ve KDV alınmaması, bu konuda olumlu bir adım olacak. D- CEP TELEFONUNDAN ÖDEME Cep telefonu, yalnızca konuşmak, mesaj göndermek ya da fotoğraf çekmek için kullanılmıyor. Bazı ödemelerin de cep telefonu ile yapılması ya da ürün satın alınması da mümkün. Örneğin; kitap, CD, DVD, konser ve organizasyon biletleri, oyuncak, hediyelik eşya, bilgisayar, televizyon, elektronik aletler, beyaz eşya, giyim, aksesuar, fotoğraf makinesi daha neler neler... Sisteme üye işyerlerinden, kısa mesaj WAP veya sesli yanıt sistemi aracılığıyla, alışveriş ve ödeme yapılabiliyor. Örneğin, bir çiçek siparişi verip, parasını da cep telefonu aracılığıyla ödediğinizde; 1-Yüzde 18 KDV 2- Yüzde 25 Özel İletişim Vergisi 3- Yüzde 15 Hazine Payı ödüyorsunuz.Sadece, çiçek değil, cep telefonu aracılığıyla lahmacun ya da buzdolabı aldığınızda da KDV'nin yanı sıra yüzde 25 "Özel İletişim Vergisi", yüzde 15'de "Hazine Payı" ödüyorsunuz.Şimdi diyeceksiniz ki "KDV sini anladık ama çiçeğin, lahmacunun ve buzdolabının özel iletişim vergisi ile ne ilgisi var?" Haklısınız.. .Ancak mevzuat böyle... SONUÇ Cep telefonlarından, değişik adlar altında alınan vergilerle, dünya rekorunu yakalamış bulunuyoruz. Yüksek oranlı vergiler, bir yandan cep telefonu ve kullanım talebini olumsuz yönde etkilemekte, diğer yandan da internet üzerinden haberleşmeyi yaygınlaştırmaktadrr. Bu aşamada yapılması gereken "Özel İletişim Vergisi" oranını çekmek ve "Hazine Payı" üzerinden KDV ye Özel İletişim Vergisi alınmasını önlemek olmalı. Fransızların söylediği gibi fazla vergi, vergiyi öldürüyor. Vergi yükündeki indirimin, cep telefonu kullanımı ve görüşmeleri artırıcı yönü göz önüne alındığında, reel anlamda bir vergi kaybı olmayacağını ifade edebiliriz.
Son Güncelleme ( Çarşamba, 10 Ekim 2007 )

< Önceki		Sonraki >

[ Geri ]